ویژگیهای پیمان جهانی حقوق کودک

پیمان جهانی حقوق کودک ویژگیهایی دارد که آنرا از سایر پیمانهای بین المللی ، متمایز می سازد . مهم ترین ویژگیهای این پیمان به شرح زیر است:

1- پذیرش عمومی پیمان : با آنکه کشورهای جهان از نظر اقتصادی ، اجتماعی ، سیاسی و فرهنگی با یکدیگر تفاوت دارند، اما تمام کشورها- به استثنای دو کشور- آن را پذیرفته اند و این امر نشان می دهد که دولتها به زندگی کودکان اهمیت می دهند.

2- گستردگی مخاطبان پیمان : در واقع این پیمان ، بعد از اعلامیه حقوق بشر، بیشترین و مهم ترین بخش جمعیت جهان، یعنی کودکان و نوجوانان را زیر پوشش حمایتی خود قرار می دهد.

3- انعطفا پذیری پیمان: از آنجا که پیمان حقوق کودک برای اجرا در کشورهای مختلف جهان با شرایط سیاسی ، فرهنگی و اجتماعی متفاوت تدوین شده است، از انعطاف پذیری کافی برخوردار است..

4- جامعیت پیمان : پیمان حقوق کودک، تمام جنبه های رشد کودک را شامل می شود.

5- نگرش علمی پیمان : پیمان حقوق کودک از آنجا که حاصل سالها تجربه و کار مستمر کارشناسان و متخصصان مسائل کودک در زمینه های مختلف است.

6- توجه به نهاد خانواده

7- اولیت منافع کودک : پیمان حقوق کودک به گونه ای تدوین شده است که در همه مواد خود، منافع و مصالح کودک را در اولویت قرار داده است و علاوه بر این جهت گیری کلی ، ماده خاصی را به این موضوع اختصاص داده است.

پیمان نامه حقوق کودک دارای یک مقدمه و 54 ماده است که 41 ماده آن حقوق کودک را مطرح می سازد و 13 ماده آن درباره چگونگی اجرای آن در هر کشور است.

مصوب مجمع عمومی سازمان ملل متحد در 20 نوامبر 1989

ماده 1- تعریف کودک: از نظر پیمان نامه حاضر ، کودک کسی است که سن او کمتر از 18 سال باشد، مگر اینکه بر اساس قانون ملی قابل اعمال، سن قانونی، کمتر تعیین شده باشد.

ماده 2- منع تبعیض: کودکان از هر رنگ، نژاد، مذهب و عقیده ای که باشند، پیمان جهانی حقوق کودک از آنها حمایت می کند و همه کشورهای عضو موظفند کودکان را در برابر هر گونه تبعیض حمایت کنند.

ماده 3- منافع کودک : در هر اقدامی باید منافع عالیه کودکان در نظر گرفته شود و در صورتی که والدین یا سرپرستان کودک در این زمینه کوتاهی کنند

ماده 4- تحقق حقوق کودک : کشورهای عضو، کلیه اقدامات قانونی، اجرایی و سایر اقدامات مقتضی را برای تحقق حقوق کودک که در پیمان نامه حاضر به رسمیت شناخته شده است معمول خواهند نمود.

ماده 5- سرپرستی والدین

ماده 6- بقا و پیشرفت

ماده 7- نام و ملیت

ماده 8- هویت کودک : کشورهای عضو پیمان جهانی حقوق کودک، حفظ هویت ، از جمله ملیت و داشتن نام و پیوندهای خانوادگی را برای کودکان، طبق قانون تضمین نموده

ماده 9- جدایی از والدین : کودک حق دارد که با والدین خود زندگی کند.

ماده 10- پیوستن به خانواده

ماده 11- منع انتقال غیر قانونی کودک

ماده 12- آزادی عقیده کودک

ماده 13- آزادی بیان کودک

ماده 14- آزادی اندیشه و مذهب

ماده 15- آزادی اجتماعی : کشورهای عضو، حقوق کودک را در مورد آزادی اجتماعات و شرکت در مجامع مسالمت آمیز به رسمیت می شناسند.

ماده 16-حفظ حریم کودک

ماده 17- دسترسی به اطلاعات مناسب

ماده 18- مسئولیت والدین

ماده 19- منع بدرفتاری با کودک

ماده 20- کودکان بی سرپرست

ماده 21- فرزند خواندگی

ماده 22- کودکان پناهنده

ماده 23- کودکان معلول

ماده 24- خدمات بهداشتی

ماده 25- بررسی موقعیت کودک

ماده 26- تامین اجتماعی

ماده 27 – سطح زندگی

ماده 28- آموزش و پرورش

ماده 29- آموزش ارزشها

ماده 30- کودکان اقلیتهای قومی و مذهبی

ماده 31- بازی و فعالیتهای فرهنگی

ماده 32- کار کودکان

ماده 33- مواد مخدر

ماده 34- سوء استفاده جنسی

ماده 35- خرید و فروش کودک

ماده 36- دیگر اشکار استثمار

ماده 37- منبع بدرفتاری و شکنجه

ماده 38- درگیریهای مسلحانه : هیچ کودک زیر 15 سال نباید در درگیریهای مسلحانه شرکت کند

ماده 39- توانبخشی کودکان

ماده 40- دادرسی ویژه کودکان

ماده 41- رجحان قوانین موثرتر

ماده 42 تا 54 در مورد چگونگی اجرای پیمان و عملکرد دولتها با آن است.

یونیسف